Σπύρος Μεταξάς

δημοσιογράφος, επικοινωνιολόγος και μέλος της Ε.Σ.Η.Ε.Α.

-Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας,
Βρισκόμαστε εδώ σήμερα για την αναγγελία του ξεκινήματος της λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την Kοινή Γνώμη. Πρόκειται για έναν φορέα, μιά μη κυβερνητική οργάνωση, που έχει σαν σκοπό την μελέτη της διαχείρισης της κοινής γνώμης. Πιστεύω ότι οι παρόντες επιστήμονες και επαγγελματίες οι οποίοι εμπλέκονται στη διαχείρηση του μηνύματος προς τη κοινή γνώμη, αλλά και όλοι οι παρευρισκόμενοι, θα αναρωτηθούν γιατί καθυστέρησε η δημιουργία του παρατηρητηρίου. Σκεπτόμενοι όμως το «κάλιο αργά παρά πότε», μάλλον θα είναι ικανοποιημένοι. Αναμφισβήτητα διανύουμε την εποχή της επικοινωνίας με τους συγκεκριμένους κανόνες και την επιστημονική διάσταση. Στην εποχή αυτή της επικοινωνίας, η μία μετά την άλλη προσχώρησαν και συνεχίζουν να προσχωρούν οι κοινωνίες διαφόρων χωρών. Σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι η παγκόσμια κοινωνία της επικοινωνίας έχει στο μεγαλύτερο μέρος της ολοκληρωθεί. Μιλάμε πλέον για μία παγκόσμια κοινή γνώμη. Μιά είδηση, μία πληροφορία, ένα γεγονός, μία ενημέρωση με οποιοδήποτε μέσο έχει συγκεκριμένη απήχηση στην κοινή γνώμη. Γίνονται πλέον μετρήσεις, επιστημονικές μελέτες, παρατηρήσεις, αλλά και έρευνες πριν και μετά τον ερεθισμό της κοινής γνώμης από το μήνυμα. Τα Μ.Μ.Ε είναι τα ενδιάμεσα εργαλεία μεταξύ των opinions leaders, opinion makers και της υπερπληροφορημένης, θα έλεγα σήμερα, κοινής γνώμης. Στη διαχείρηση του μηνύματος της ενημέρωσης υπάρχουν σε όλο τον κόσμο ειδικοί επιστήμονες, οι επικοινωνιολόγοι, που ασχολούνται με το αντικείμενο. Δεν είναι όμως μόνον αυτοί. Το προϊόν είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και κοινωνικά άκρως σημαντικό. Έτσι, στη διαχείρηση αυτή εμπλέκονται και άλλες επιστημονικές ειδικότητες με καταλυτικό παραλήπτη και διαχειριστή του προϊόντος, τον επαγγελματία δημοσιογράφο. Είναι αυτός που οφείλει σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, να λαμβάνει υπ’ όψιν του όλους τους επιστημονικούς παράγοντες που συμμετέχουν στη διαμόρφωση της ενημέρωσης. Στη συνέχεια, οι ίδιοι παράγοντες διαμορφώνουν άμεσα την κοινή γνώμη με πολλαπλή, πολυδιάστατη και αντικειμενική αντίδραση. Δεν θα ήθελα να παραμείνω σε όλους αυτούς τους μαιάνδρους της επικοινωνίας των Μ.Μ.Ε, της κοινής γνώμης και των διαχειριστών του μηνύματος. Την τελευταία ανάλυση αυτών των πραγματικά δυσνόητων, ακόμα, για την ευρεία ελληνική κοινωνία θεωριών, ίσως την επιχειρήσουν και οι άλλοι ειδικοί επιστήμονες και επαγγελματίες που είναι μαζί μας. Πέρα από την επιστημονική υπόσταση του θέματος, ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί σήμερα την σημασία της ενημέρωσης και της συμπτωματολογίας στην κοινή γνώμη.
Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τη Κοινή Γνώμη ήταν αναγκαίο να ξεκινήσει τη λειτουργία του, ιδιαίτερα στη χώρα μας όπου σε ορισμένες περιπτώσεις η κακή διαχείρηση του μηνύματος έχει επιφέρει, δυστυχώς, αρνητικά, δραματικά ακόμα και τραγικά αποτελέσματα στη κοινή γνώμη, δηλαδή στην ίδια την ελληνική κοινωνία. Ο γιατρός κ. Σπύρος Διαμαντίδης από το 1995 και μέχρι πριν από λίγο καιρό, που αθωώθηκε τελεσίδικα από δεκάδες κατηγορίες, υπήρξε ένα από τα θύματα κακής διαχείρησης της πληροφόρησης. Και δεν ήταν ο μόνος σε αυτή την περιπέτεια. Υπήρξαν και οι παράπλευρες απώλειες. Δραματικές ήταν οι επιπτώσεις στα μέλη της οικογενείας του, στους επιστήμονες - συνεργάτες του και στο άμεσο κοινωνικό περιβάλλον. Η περιπέτεια αυτή που όλοι γνωρίζετε είναι ένα παράδειγμα προς αποφυγήν κακής διαχείρησης της πληροφόρησης με αρνητικές επιπτώσεις στους εμπλεκόμενους από την διαμόρφωση της κοινής γνώμης, δηλαδή την ίδια την ελληνική κοινωνία.
Όταν ο γιατρός Σπύρος Διαμαντίδης μου έθεσε το ερώτημα πως θα αποφευχθούν παρόμοιες περιπτώσεις, αφού μελέτησα ανάλογες εμπειρίες άλλων προοδευμένων επικοινωνιακά χωρών και μετά από συζήτηση μαζί του, καταλήξαμε στην ανάγκη δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την Κοινή Γνώμη.
Σήμερα συγκεντρωθήκαμε όλοι εμείς, πρωτοπόροι μιάς ιδέας που μπορεί ως φορέας σε πλήρη ανάπτυξη να δώσει λύση σε πολλά αδιέξοδα. Η ελληνική κοινή γνώμη έχει ανάγκη από μελέτη, πρόληψη αρνητικών επιπτώσεων στην κοινή γνώμη από την κακή διαχείρηση του μηνύματος. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Κοινή Γνώμη με τη βοήθεια όλων μας δεν θα είναι ένας φορέας επιβολής κυρώσεων των Μ.Μ.Ε για βλαπτικές επιπτώσεις στην κοινή γνώμη εξ’ αιτίας της κακής μεταφοράς του μηνύματος. Ενός μηνύματος που μεταφέρεται προφορικά, γραπτά, ακουστικά και οπτικά, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για την Κοινή Γνώμη θα είναι για όλους εμάς ένα εργαλείο μελέτης, εξαγωγής συμπερασμάτων και προληπτικής επιστημονικής παρέμβασης, ώστε να μην μελετούμε πρόχειρα και ευκαιριακά αρνητικές δραματικές και τραγικές επιπτώσεις στην κοινή γνώμη εξ’ αιτίας της λανθασμένης μεταφοράς του μηνύματος, που δυστυχώς πληγώνουν και σφραγίζουν άμεσα και πολυδιάστατα την συμπεριφορά της ελληνικής κοινωνίας. Σας εύχομαι καλή δουλειά.